تلاقی‌گاه طبیعت و فرهنگ

از زمان شکل‌گیری اَبر-واژهٔ «فرهنگ»، همواره آن را در نقطهٔ مقابل «طبیعت» قرار داده‌اند. گویی اگرچه فرهنگ از دل طبیعت برآمده است، اما مدام در پیکار با آن جهت چیرگی و فروکاستن‌اش بوده است. تأکید بر فرهنگ‌باوری و به حاشیه‌راندن طبیعت‌گرایی ازسوی انسانِ فرهنگی‌شده، موجب بیگانگی و جدایی‌اش‌ از طبیعت شد و به مرور، «بودن در جهان» به‌عنوان خصلتی مکان مند برای او به‌دست فراموشی سپرده شد. به عبارتی دقیق‌تر مفهوم مکان به‌مثابهٔ طبیعت و جهانی که ما در آن مقیم گشته‌ایم، به بداهتی حاشیه‌ای و ناچیز بدل گردید. 

اما آنچه امروز از تقابل طبیعت/فرهنگ بر ما حادث شده این است که ما بر تلاقی‌گاه فرهنگ و طبیعت ایستاده‌ایم؛ آستانه‌ای که پذیرای تقابل دیالکتیکی میان آن‌ها است. شرایط مکانی و جهانِ کنونی ما بیش از هرزمان دیگر، خاستگاه رویارویی «طبیعت در تشویش» با «فرهنگ در تردید» است. در همین نقطه است که مدیوم عکاسی و ژانر nature photography از هر نوع‌ مربوطه‌اش landscape, cityscape, seascape, topography  با رویکردی نوشده و به دور از مناسبات زیبا‌شناختی گذشته (ازقبیل picturesque امر زیبا و یا sublime امر والا و شکوهمند) بازگشت معنادار و قابل ملاحظه‌ای داشته است. گروهی از عکاسان در جستجوهای عکاسانهٔ خود به‌دنبال بازنمایی همین تقابل‌ها و ارائهٔ شکلی استنادی از شرایط جهانِ کنونی ما هستند (تصویر۱) و گروهی دیگر با تأکید بر سیالیت طبیعتِ ناپایا و فرهنگِ پیش‌روندهٔ پرشتاب، در تلاش برای بازگردانی مداقهٔ ما بر طبیعتِ فرهنگی‌شدهٔ معاصر هستند (تصویر۲). 

final

Pic 1: Josef Hoflehner, Payphone Bonneville, Utah

final_2

Pic2: Lisa M. Robinson, Echo

آنچه در این میان شگفت‌انگیز است، انفعال عکاسی ایران در واکنش به شرایط بوجود‌آمدهٔ کنونی و حرکت درجهتِ شکل‌دهی تجربیاتی مستمر و آگاهانه ازاین ‌دست است. اگر از تجربیات گذرا و نه‌چندان قابل اعتنای عکاسی ایران در این زمینه براساس آنچه ذکر شد، چشم‌پوشی کنیم، درمی‌یابیم منظرنگاری و طبیعت‌گرایی در عکاسی ما همچنان با این اندیشهٔ واپسگرا منطبق است که: «جمعه صبح که شد، جیپ را برمی‌داریم و می‌زنیم به کوه و جنگل و دشت تا تعدادی عکس خوشگل! ثبت کنیم».

احسان قنبری فرد [ ۱۳ شهريور ۱۳۹۳ ]

گشایش این صفحه را باید به فال نیک گرفت.. سپاس که می‌نویسی.. پایدار باشی. قلمت نیز..
پاسخ: ممنون


:
:
:
:
:
اگر تصویر نمایش داده نشده است و یا خوانا نیست، لطفا بر روی آن کلیک کنید تا عبارت جدیدی نمایش داده شود.